“Con tôi học lực chỉ ở mức trung bình, liệu có cơ hội đi Du học nghề Đức không?”
Đây là nỗi lo không hiếm gặp của phụ huynh khi con chuẩn bị tốt nghiệp THPT.
Khi nhìn vào bảng điểm chưa thật sự nổi bật, nhiều gia đình bắt đầu lo lắng: Con có học tiếp được không? Có phù hợp với môi trường quốc tế không? Có cơ hội sang Đức không? Hay vì học lực trung bình mà những lựa chọn tốt cho tương lai cũng dần thu hẹp?
Nhưng trước khi kết luận, có một câu hỏi quan trọng hơn cần được đặt ra:
Một bảng điểm có thể phản ánh toàn bộ khả năng và tương lai của một người trẻ hay không?
Điểm số quan trọng. Nhưng điểm số không phải yếu tố duy nhất để đánh giá một học sinh phù hợp với con đường nào.
Có những bạn không nổi bật trong các môn học thiên về lý thuyết nhưng lại tiếp thu rất nhanh khi được thực hành. Có bạn học lực ở mức trung bình nhưng chăm chỉ, kỷ luật và có trách nhiệm. Cũng có những bạn chỉ thực sự thay đổi khi tìm thấy một mục tiêu đủ rõ ràng để cố gắng.
Vì vậy, thay vì vội hỏi:
“Con học không giỏi thì còn con đường nào?”
Có lẽ phụ huynh và học sinh nên bắt đầu bằng:
“Con phù hợp với cách học và hướng phát triển nào?”
HỌC LỰC TRUNG BÌNH CÓ ĐI DU HỌC NGHỀ ĐỨC ĐƯỢC KHÔNG?
Câu trả lời cần được hiểu đúng:
Học lực trung bình không đồng nghĩa với việc tự động mất cơ hội tìm hiểu Du học nghề Đức.
Tuy nhiên, cũng không nên hiểu rằng chỉ cần tốt nghiệp THPT là chắc chắn có thể sang Đức học nghề.
Du học nghề Đức – thường được biết đến với hệ thống đào tạo nghề Ausbildung – có những yêu cầu cụ thể tùy chương trình, ngành nghề, doanh nghiệp đào tạo và hồ sơ của từng ứng viên.
Bên cạnh quá trình học tập trước đây, người học còn cần quan tâm đến nhiều yếu tố khác như trình độ tiếng Đức, khả năng đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, sự phù hợp với nghề, hồ sơ, sức khỏe khi nghề yêu cầu và các điều kiện về visa tại thời điểm thực hiện hồ sơ.
Vì vậy, nếu bảng điểm của con không quá nổi bật, điều cần làm không phải là tự loại mình khỏi cơ hội.
Điều cần làm là đánh giá toàn bộ hồ sơ và năng lực thực tế.
ĐỪNG ĐỂ MỘT BẢNG ĐIỂM TRỞ THÀNH “NHÃN DÁN” CHO CON
“Học lực trung bình.”
Chỉ bốn chữ nhưng đôi khi lại trở thành áp lực rất lớn.
Một học sinh có thể bắt đầu nghĩ:
“Mình học không giỏi.”
Sau đó:
“Chắc mình không có nhiều lựa chọn.”
Và cuối cùng:
“Thôi, lựa chọn gì cũng được.”
Đây mới là điều đáng lo.
Bởi kết quả học tập ở một giai đoạn không nên trở thành lý do để một người trẻ ngừng tìm hiểu khả năng của chính mình.
Một bạn có thể không mạnh về Toán nhưng giao tiếp tốt.
Một bạn không thích học thuộc nhưng lại có khả năng thực hành.
Một bạn ít nổi bật trên lớp nhưng rất trách nhiệm khi được giao công việc.
Một bạn từng thiếu động lực học tập nhưng có thể thay đổi đáng kể khi xác định được mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng.
Điều phụ huynh cần tìm không chỉ là:
“Con được bao nhiêu điểm?”
Mà còn là:
“Con làm tốt điều gì?”
“Con thích môi trường nào?”
“Con có chịu được áp lực của công việc này không?”
“Con có đủ quyết tâm học ngoại ngữ không?”
“Con có sẵn sàng sống xa gia đình và thích nghi với môi trường mới không?”
Đó mới là những câu hỏi có giá trị khi định hướng tương lai.
[ĐI LINK: “định hướng nghề nghiệp” → Chuyên mục Định hướng nghề nghiệp]
DU HỌC NGHỀ KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ “HỌC YẾU THÌ ĐI HỌC NGHỀ”
Đây là một quan niệm rất cần thay đổi.
Học nghề không nên được xem như lựa chọn “thấp hơn” dành cho những bạn có điểm số không cao.
Bản chất của đào tạo nghề là hướng người học đến năng lực nghề nghiệp và khả năng thực hiện công việc trong thực tế.
Với Ausbildung tại Đức, người học bước vào một quá trình đào tạo có cấu trúc, trong đó việc học kiến thức nghề và phát triển năng lực thực hành giữ vai trò quan trọng.
Vì vậy, một học sinh có điểm số trung bình nhưng phù hợp với nghề, có ý thức học tập và sẵn sàng rèn luyện vẫn có thể đáng để đánh giá nghiêm túc hơn là chỉ nhìn vào hai chữ “trung bình”.
Ngược lại, một học sinh có bảng điểm đẹp nhưng không muốn học tiếng Đức, thiếu tính kỷ luật hoặc lựa chọn nghề chỉ vì người khác bảo “ngành này tốt” cũng chưa chắc đã phù hợp.
Chọn đúng con đường quan trọng hơn chọn con đường chỉ vì nó được xem là “đẹp”.
NẾU ĐIỂM SỐ KHÔNG PHẢI TẤT CẢ, VẬY ĐIỀU GÌ QUAN TRỌNG?
Đối với một học sinh đang cân nhắc Du học nghề Đức, có một số yếu tố cần được nhìn nhận nghiêm túc.
Thứ nhất là tiếng Đức. Người học sẽ cần tiếng Đức không chỉ để đáp ứng yêu cầu của lộ trình cụ thể mà còn để học tập, giao tiếp và thích nghi với môi trường sống sau này.
Thứ hai là sự phù hợp với nghề. Đừng chọn nghề chỉ vì nghe nói thu nhập tốt, đang thiếu nhân lực hay có nhiều người lựa chọn. Hãy tìm hiểu công việc hằng ngày thực sự làm gì, môi trường làm việc ra sao và bản thân có phù hợp hay không.
Thứ ba là tính kỷ luật. Đi học đúng giờ, hoàn thành công việc, tuân thủ quy trình và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình là những điều rất quan trọng khi bước vào môi trường đào tạo nghề.
Thứ tư là khả năng thích nghi. Sang một quốc gia khác đồng nghĩa với việc người trẻ phải đối diện với ngôn ngữ, văn hóa, cách sinh hoạt và môi trường hoàn toàn mới.
Cuối cùng là hồ sơ và điều kiện pháp lý. Mỗi trường hợp cần được xem xét dựa trên chương trình, hợp đồng đào tạo, yêu cầu ngoại ngữ và quy định visa áp dụng tại thời điểm nộp hồ sơ.
Do đó, câu hỏi đúng không nên chỉ là:
“Điểm của con có đủ không?”
Mà phải là:
“Toàn bộ sự chuẩn bị của con đã phù hợp với con đường này chưa?”
TIẾNG ĐỨC CÓ THỂ TRỞ THÀNH THỬ THÁCH LỚN HƠN CẢ BẢNG ĐIỂM
Một học sinh có học lực trung bình vẫn có thể cải thiện bản thân.
Nhưng nếu xác định hướng đến Đức, một thử thách rất thực tế là học tiếng Đức.
Người học phải bắt đầu lại với một hệ thống ngôn ngữ mới:
der – die – das.
Cách phát âm mới.
Từ vựng mới.
Cấu trúc câu mới.
Kỹ năng nghe và phản xạ mới.
Không phải ai cũng tiến bộ với tốc độ giống nhau.
Điều quan trọng là người học có đủ kiên trì để duy trì việc học hay không.
Vì vậy, trước khi phụ huynh đầu tư vào một lộ trình dài, hãy để con thực sự trải nghiệm việc học tiếng Đức.
Con có thích không?
Có theo được không?
Có chịu học mỗi ngày không?
Có chủ động luyện nói không?
Có tiến bộ sau một thời gian học nghiêm túc không?
Những câu trả lời này có thể thực tế hơn rất nhiều so với việc chỉ nhìn vào điểm trung bình THPT.
CON HỌC TRUNG BÌNH NHƯNG GIỎI THỰC HÀNH – ĐỪNG BỎ QUA ĐIỂM MẠNH NÀY
Không phải tất cả học sinh đều học tốt nhất bằng cách ngồi nghe giảng và ghi nhớ lý thuyết.
Có những bạn chỉ thực sự hiểu một vấn đề khi được nhìn – làm – thử – sai – sửa lại.
Những bạn như vậy đôi khi không nổi bật trong cách đánh giá truyền thống nhưng lại có khả năng phát triển tốt khi bước vào môi trường chú trọng kỹ năng và thực hành.
Đó là lý do định hướng nghề nghiệp cần đi xa hơn bảng điểm.
Hãy quan sát:
Con thích làm việc với con người hay máy móc?
Con thích môi trường năng động hay ổn định?
Con có kiên nhẫn với những công việc cần sự tỉ mỉ?
Con có khả năng làm việc theo quy trình?
Con có chịu được công việc phải đứng, di chuyển hoặc làm theo ca nếu nghề yêu cầu?
Con thích chăm sóc người khác, kỹ thuật, dịch vụ, ẩm thực hay một lĩnh vực khác?
Một nghề phù hợp phải được lựa chọn dựa trên năng lực, sở thích, điều kiện và thực tế nghề nghiệp, chứ không chỉ dựa trên xu hướng.
“NGÀNH NÀO DỄ ĐI?” CÓ THỂ KHÔNG PHẢI CÂU HỎI ĐÚNG
Khi tìm hiểu Du học nghề Đức, phụ huynh và học sinh rất dễ tập trung vào:
“Ngành nào dễ?”
“Ngành nào lương cao?”
“Ngành nào nhiều đơn?”
Nhưng có một câu hỏi nên được đặt trước:
“Ngành nào phù hợp với con?”
Nếu một người không thích môi trường chăm sóc nhưng chọn một nghề liên quan chỉ vì thấy nhiều cơ hội, quá trình học và làm việc sau này có thể trở thành áp lực.
Nếu một người không thích bếp nhưng chọn nghề bếp chỉ vì thấy người khác đi, sự hào hứng ban đầu có thể nhanh chóng biến mất khi phải đối diện với công việc thực tế.
Không có một nghề tốt nhất cho tất cả mọi người.
Chỉ có nghề phù hợp hơn hoặc ít phù hợp hơn với từng người.
PHỤ HUYNH CÓ CON HỌC LỰC TRUNG BÌNH NÊN LÀM GÌ?
Điều đầu tiên không phải là tìm ngay một chương trình để đăng ký.
Hãy cùng con xác định:
Con muốn trở thành ai trong vài năm tới?
Nếu chưa biết, cũng không sao.
Có thể bắt đầu bằng việc tìm hiểu nghề.
Cho con trải nghiệm.
Trao đổi với người làm nghề.
Đánh giá khả năng học ngoại ngữ.
Tìm hiểu môi trường sống tại Đức.
Tìm hiểu sự khác biệt giữa học đại học và đào tạo nghề.
Và quan trọng nhất, hãy để con tham gia vào quyết định.
Bởi người sẽ học tiếng Đức là con.
Người sẽ phỏng vấn là con.
Người sẽ học nghề là con.
Và nếu lộ trình thành công, người phải sống, học tập và làm việc tại Đức cũng chính là con.
Phụ huynh có thể mở cánh cửa, nhưng người bước qua cánh cửa ấy phải là học sinh.
ĐỪNG BIẾN DU HỌC NGHỀ ĐỨC THÀNH “LỐI THOÁT” CHO HỌC SINH HỌC KHÔNG TỐT
Đây là điều KNP EDU muốn phụ huynh đặc biệt lưu ý khi định hướng.
Không nên suy nghĩ:
“Con học không giỏi ở Việt Nam thì cho sang Đức học nghề.”
Bởi sang Đức không khiến những thử thách tự biến mất.
Ngược lại, người học còn phải đối diện với môi trường mới, ngoại ngữ, sự khác biệt văn hóa, việc học nghề, tính tự lập và trách nhiệm cá nhân.
Nếu ở Việt Nam chưa có thói quen học tập và kỷ luật, người học cần bắt đầu thay đổi trước khi sang Đức, chứ không nên chờ đến khi đặt chân tới Đức mới bắt đầu.
Du học nghề nên là một lựa chọn có định hướng, không phải một cách để chạy khỏi những khó khăn hiện tại.
HỌC LỰC TRUNG BÌNH – NHƯNG CÓ MỤC TIÊU, MỌI THỨ CÓ THỂ BẮT ĐẦU KHÁC ĐI
Có những học sinh thay đổi rất nhiều khi bắt đầu có mục tiêu.
Trước đây học vì cha mẹ nhắc.
Sau này học tiếng Đức vì biết mình muốn làm gì.
Trước đây ngại giao tiếp.
Sau này chủ động luyện nói vì hiểu rằng mình sẽ cần sử dụng tiếng Đức.
Trước đây không quan tâm đến nghề nghiệp.
Sau này bắt đầu tìm hiểu công việc, môi trường sống và những kỹ năng mình còn thiếu.
Điểm số của quá khứ không thể thay đổi.
Nhưng cách một người chuẩn bị cho tương lai thì hoàn toàn có thể thay đổi từ hôm nay.
Vì vậy, thay vì hỏi:
“Con học lực trung bình có đi Du học nghề Đức được không?”
Hãy thử hỏi thêm:
“Nếu đây thực sự là con đường con muốn chọn, từ hôm nay con sẵn sàng thay đổi và chuẩn bị những gì?”
Câu hỏi thứ hai mới thực sự quyết định hành trình phía trước.
ĐIỂM SỐ KHÔNG NỔI BẬT KHÔNG CÓ NGHĨA TƯƠNG LAI CŨNG PHẢI “TRUNG BÌNH”
Một bảng điểm có thể cho chúng ta biết kết quả học tập ở một giai đoạn.
Nhưng nó không thể tự mình trả lời tất cả những câu hỏi về tương lai.
Nó không nói hết một người có kiên trì hay không.
Không nói hết khả năng thực hành.
Không nói hết mức độ trưởng thành sau vài năm.
Và càng không thể quyết định thay người trẻ rằng họ sẽ trở thành ai.
Nếu con có học lực trung bình, đừng vội mặc định rằng cơ hội đã ít đi.
Nhưng cũng đừng vì nghe rằng Du học nghề Đức không chỉ nhìn vào điểm số mà vội vàng đăng ký.
Hãy đánh giá nghiêm túc.
Tìm hiểu nghề.
Kiểm tra khả năng học ngoại ngữ.
Xây dựng tính kỷ luật.
Chuẩn bị hồ sơ đúng yêu cầu.
Và lựa chọn lộ trình phù hợp với chính học sinh.
Học lực trung bình không phải dấu chấm hết. Nhưng tương lai tốt hơn cũng không tự nhiên xuất hiện – nó cần được chuẩn bị.
Nếu Đức là mục tiêu, hãy bắt đầu từ những việc rất thực tế ngay tại Việt Nam: học tiếng Đức, hiểu nghề mình muốn theo đuổi, rèn kỹ năng, xây dựng tính tự lập và chuẩn bị một lộ trình rõ ràng.
Đôi khi, điều một học sinh cần không phải là nghe thêm câu:
“Con phải học giỏi hơn người khác.”
Mà là tìm được câu trả lời cho:
“Con có thể giỏi điều gì – và con đường nào giúp con phát huy điều đó?”
KNP EDU – Khởi đầu từ Việt Nam, vươn ra thế giới.
