“HALLO!” – MỘT CÂU RẤT NGẮN, NHƯNG CÓ THỂ MỞ RA MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN
Hallo!
Ich heiße…
Ich komme aus Vietnam.
Und du?
Với người đã học tiếng Đức một thời gian, đây có thể chỉ là những câu giao tiếp A1 rất cơ bản.
Nhưng với một học viên mới bắt đầu, khoảnh khắc có thể sử dụng chính những câu ấy để mở lời với một người Đức lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Bởi lần đầu tiên, câu tiếng Đức trong giáo trình không còn kết thúc ở dấu chấm.
Nó nhận lại một câu trả lời từ một người thật.
Và từ đó, một cuộc trò chuyện bắt đầu.
Đó cũng là một trong những giá trị mà những hoạt động giao lưu thực tế mang lại cho người học: giúp các bạn từng bước đưa những gì đã học ra khỏi sách vở và sử dụng trong những tình huống giao tiếp thật.
ĐỪNG XEM NHẸ NHỮNG CÂU TIẾNG ĐỨC A1
Khi mới bắt đầu học tiếng Đức, người học thường làm quen với những nội dung rất cơ bản:
Wie heißt du? – Bạn tên là gì?
Woher kommst du? – Bạn đến từ đâu?
Wo wohnst du? – Bạn sống ở đâu?
Was machst du gern? – Bạn thích làm gì?
Wie geht es dir? – Bạn khỏe không?
Những câu này xuất hiện rất sớm trong quá trình học.
Vì đơn giản nên đôi khi người học có tâm lý:
“Mấy câu này dễ mà, học nhanh rồi chuyển sang phần khó hơn.”
Nhưng giá trị của một câu ngoại ngữ không chỉ nằm ở việc nhớ được cấu trúc.
Quan trọng hơn là:
Khi cần, bạn có thể sử dụng câu đó để bắt đầu và duy trì một cuộc trò chuyện hay không?
Đó là lúc kiến thức trên lớp bắt đầu chuyển thành khả năng giao tiếp.
TRÊN LỚP, BẠN BIẾT MÌNH SẼ ĐƯỢC HỎI GÌ – NGOÀI ĐỜI THÌ KHÔNG
Trong lớp học, giáo viên có thể hỏi:
Wie heißt du?
Người học đã biết bài nên trả lời:
Ich heiße Lan.
Sau đó:
Woher kommst du?
Ich komme aus Vietnam.
Mọi thứ tương đối quen thuộc.
Nhưng một cuộc trò chuyện thực tế không diễn ra theo đúng thứ tự trong giáo trình.
Sau khi bạn nói:
Ich komme aus Vietnam.
Người đối diện có thể tiếp tục bằng một câu hỏi khác.
Họ có thể hỏi về quê hương.
Gia đình.
Món ăn.
Sở thích.
Việc học.
Du lịch.
Văn hóa.
Hoặc đơn giản là một điều họ vừa nhìn thấy xung quanh.
Và lúc đó, người học không còn làm một bài tập đã biết trước đáp án.
Người học đang thực sự giao tiếp.
TỪ MỘT CÂU ĐÃ HỌC ĐẾN MỘT CÂU TRẢ LỜI KHÔNG CÓ SẴN TRONG GIÁO TRÌNH
Đây chính là điểm thú vị của những buổi giao lưu.
Học viên có thể chuẩn bị được câu mở đầu.
Nhưng rất khó chuẩn bị toàn bộ cuộc trò chuyện.
Bạn hỏi:
Woher kommen Sie?
Ông/bà đến từ đâu?
Người đối diện trả lời.
Từ câu trả lời đó, bạn phải nghe để tìm thông tin mình hiểu.
Sau đó có thể hỏi tiếp:
Ist das Ihre erste Reise nach Vietnam?
Đây có phải lần đầu ông/bà đến Việt Nam không?
Hay:
Wie gefällt Ihnen Vietnam?
Ông/bà thấy Việt Nam thế nào?
Cuộc trò chuyện bắt đầu phát triển từ chính phản hồi của người đối diện.
Và đây là lúc người học nhận ra một điều:
KHI MỘT ĐỊA ĐIỂM THỰC TẾ TRỞ THÀNH “GIÁO TRÌNH”
Một điểm thú vị trong những hoạt động giao lưu của học viên KNP EDU là chủ đề trò chuyện không nhất thiết phải nằm trên bảng.
Chính không gian xung quanh có thể trở thành nội dung để giao tiếp.
Trong những dịp giao lưu, học viên từng có cơ hội trò chuyện về những chủ đề gần gũi như ẩm thực, gia đình, âm nhạc, du lịch, văn hóa, cuộc sống tại Đức, hay những điều các vị khách quan sát được trong chuyến đi tại Việt Nam.
Khi một cuộc gặp diễn ra tại một địa điểm văn hóa, cảnh quan hay không gian đặc trưng của địa phương, người học lại có thêm chủ đề để đặt câu hỏi.
Một công trình có thể dẫn đến câu chuyện về kiến trúc.
Một món ăn có thể mở ra câu chuyện về ẩm thực.
Một dòng sông có thể dẫn đến câu chuyện về du lịch.
Một điểm tham quan có thể mở sang câu chuyện về lịch sử và văn hóa.
Lúc này, người học không cần hỏi: “Hôm nay chúng ta học chủ đề gì?”
Bởi chủ đề đang ở ngay trước mắt.
“EM KHÔNG HIỂU” CŨNG LÀ MỘT PHẦN CỦA VIỆC HỌC
Có một điều mà các bài hội thoại trong sách khó tái hiện hoàn toàn:
Người thật không nói giống file nghe trong giáo trình.
Tốc độ có thể khác.
Cách diễn đạt có thể khác.
Người đối diện có thể sử dụng một từ học viên chưa từng học.
Vậy nếu không hiểu thì sao?
Đây chính là lúc những câu rất đơn giản khác trở nên hữu ích:
Noch einmal, bitte.
Xin hãy nói lại một lần nữa.
Langsamer, bitte.
Xin hãy nói chậm hơn.
Was bedeutet das?
Điều đó có nghĩa là gì?
Ich verstehe nicht ganz.
Tôi chưa hiểu hoàn toàn.
Những câu này không phức tạp.
Nhưng trong một cuộc trò chuyện thật, chúng lại cực kỳ thực tế.
Người học bắt đầu hiểu rằng:
Giao tiếp tốt không có nghĩa là phải hiểu 100% mọi câu ngay lập tức.
Quan trọng là biết cách xử lý khi mình chưa hiểu.
TẠI SAO NHỮNG BUỔI GIAO LƯU LẠI CÓ GIÁ TRỊ VỚI NGƯỜI ĐANG HỌC TIẾNG ĐỨC?
Một buổi giao lưu không thể thay thế quá trình học bài bản trên lớp.
Ngược lại, lớp học vẫn là nơi người học xây dựng nền tảng từ phát âm, từ vựng, ngữ pháp đến các kỹ năng nghe – nói – đọc – viết.
Nhưng giao lưu thực tế có thể giúp người học kiểm tra xem những kiến thức ấy đã sử dụng được đến đâu.
Học viên có thể nhận ra:
“Mình biết từ này nhưng lúc nói lại chưa nhớ ra.”
“Mình đọc hiểu câu này nhưng khi nghe người Đức nói thì chưa bắt kịp.”
“Mình biết ngữ pháp nhưng phản xạ còn chậm.”
Hoặc đôi khi là một phát hiện rất tích cực:
“Hóa ra mình nói và người ta hiểu.”
Những nhận ra như vậy giúp người học biết mình cần luyện thêm điều gì.
TỪ “ICH HEISSE…” ĐẾN MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN DÀI HƠN
Không ai bắt đầu học tiếng Đức bằng những cuộc thảo luận phức tạp.
Mọi thứ thường bắt đầu rất nhỏ.
Hallo.
Guten Morgen.
Ich heiße…
Ich komme aus…
Ich lerne Deutsch.
Sau đó, vốn từ nhiều hơn.
Người học biết đặt thêm câu hỏi.
Nghe được nhiều hơn.
Phản hồi nhanh hơn.
Một cuộc trò chuyện 30 giây có thể trở thành vài phút.
Một câu trả lời ngắn có thể dẫn đến câu hỏi tiếp theo.
Và điều đáng giá nhất không nhất thiết là nói được bao nhiêu câu.
Mà là người học bắt đầu hiểu:
Những gì mình đang học hôm nay thực sự có thể sử dụng được.
HỌC TIẾNG ĐỨC KHÔNG CHỈ ĐỂ VƯỢT QUA MỘT KỲ THI
Chứng chỉ ngoại ngữ có thể là một phần quan trọng trong một số lộ trình học tập và hồ sơ.
Nhưng nếu mục tiêu của người học là hướng đến môi trường học tập, nghề nghiệp và cuộc sống tại Đức, tiếng Đức còn cần được nhìn xa hơn một kỳ thi.
Sau này, người học có thể cần tiếng Đức để trao đổi tại nơi đào tạo, giao tiếp với đồng nghiệp, mua sắm, đi lại, hỏi thông tin hay xử lý những tình huống trong đời sống.
Vì vậy, bên cạnh việc học để đáp ứng yêu cầu cần thiết, người học cũng cần từng bước hình thành khả năng:
Nghe để hiểu.
Nói để người khác hiểu.
Hỏi khi chưa hiểu.
Và tiếp tục giao tiếp ngay cả khi tiếng Đức của mình chưa hoàn hảo.
Đó là lý do việc kết hợp giữa học trên lớp và những cơ hội giao lưu với người Đức có thể mang lại những trải nghiệm hữu ích cho người học.
ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI “GIỎI TIẾNG ĐỨC” MỚI BẮT ĐẦU NÓI
Đây có lẽ là điều những buổi giao lưu thực tế có thể giúp người học nhận ra rõ nhất.
Nếu luôn nghĩ:
“Đợi em học thêm từ vựng.”
“Đợi em học xong ngữ pháp.”
“Đợi em lên B1 rồi nói.”
thì thời điểm “đủ giỏi” có thể cứ bị đẩy về phía sau.
Trong khi đó, một học viên A1 hoàn toàn có thể bắt đầu bằng những điều phù hợp với trình độ của mình.
Một câu chào.
Một câu giới thiệu.
Một câu hỏi đơn giản.
Một lời cảm ơn.
Không cần nói thật dài.
Không cần dùng cấu trúc phức tạp.
Và càng không cần cố tỏ ra mình biết những điều chưa học.
Hãy sử dụng tốt những gì mình đang có.
Bởi một cuộc trò chuyện không nhất thiết bắt đầu bằng một câu thật khó.
Đôi khi, nó chỉ bắt đầu bằng:
Hallo! Ich heiße…
MỖI BUỔI GIAO LƯU LÀ MỘT LẦN KIỂM TRA BẢN THÂN THEO CÁCH RẤT KHÁC
Không có điểm 10.
Không có bài thi giấy.
Không có đáp án A, B, C, D.
Nhưng người học vẫn có thể tự biết mình đang ở đâu.
Mình có nghe được ý chính không?
Mình có giới thiệu được bản thân không?
Mình có đặt được câu hỏi không?
Khi không hiểu, mình có biết hỏi lại không?
Mình có thể duy trì cuộc trò chuyện thêm một chút không?
Và sau mỗi lần như vậy, người học có thêm một mục tiêu rất cụ thể cho lần tiếp theo.
Hôm nay nói được một câu.
Lần sau thử hỏi thêm một câu.
Hôm nay nghe được vài từ khóa.
Lần sau cố gắng nghe được cả ý.
Hôm nay cần giáo viên hỗ trợ.
Lần sau thử tự mình phản hồi.
Sự tiến bộ trong ngoại ngữ đôi khi được tạo nên từ chính những thay đổi nhỏ như thế.
ĐỪNG XEM NHẸ NHỮNG CÂU TIẾNG ĐỨC ĐẦU TIÊN
Có thể hôm nay đó chỉ là:
Ich heiße…
Ich komme aus…
Ich lerne Deutsch.
Nhưng khi những câu ấy được sử dụng trong một cuộc gặp thật, với một người thật và nhận lại một câu trả lời thật, ý nghĩa của việc học bắt đầu thay đổi.
Người học không còn chỉ hỏi:
“Câu này có đúng ngữ pháp không?”
Mà bắt đầu quan tâm:
“Người đối diện có hiểu mình không?”
“Mình có hiểu họ đang nói gì không?”
“Mình có thể hỏi thêm điều gì để cuộc trò chuyện tiếp tục?”
Đó chính là lúc tiếng Đức từng bước đi từ bài học sang giao tiếp.
Và cũng chính từ những câu tưởng chừng rất nhỏ ấy, người học đang xây dựng nền tảng cho những cuộc trò chuyện dài hơn trong tương lai.
Đừng xem nhẹ câu tiếng Đức đầu tiên của bạn.
Bởi bạn chưa biết câu nói rất đơn giản hôm nay sẽ mở đầu cho cuộc trò chuyện nào vào ngày mai.
KNP EDU – Khởi đầu từ Việt Nam, vươn ra thế giới.
