Đang du học nghề Đức nhưng muốn nghỉ giữa chừng thì phải làm sao? Doanh nghiệp có được quyền chấm dứt hợp đồng khi học viên mắc lỗi? Nếu muốn chuyển sang một công ty khác, học viên có phải bắt đầu lại từ đầu?
Đây là những câu hỏi quan trọng mà người học cần tìm hiểu trước khi tham gia chương trình Ausbildung tại Đức.
Trong hệ thống đào tạo nghề kép, học viên ký hợp đồng với doanh nghiệp để vừa học lý thuyết, vừa thực hành nghề nghiệp. Tuy nhiên, không phải mọi chương trình đều diễn ra đúng như dự kiến.
Một số học viên có thể nhận ra ngành nghề không phù hợp. Trong khi đó, những người khác gặp khó khăn khi thích nghi với môi trường làm việc.
Khi đó, khái niệm Kündigung trong Ausbildung trở nên đặc biệt quan trọng.
Vậy khi nào hợp đồng đào tạo nghề tại Đức có thể chấm dứt? Học viên và doanh nghiệp có những quyền gì? Cùng KNP EDU tìm hiểu các quy định cần biết để chủ động bảo vệ quyền lợi của mình.
KÜNDIGUNG TRONG AUSBILDUNG LÀ GÌ?
Trong tiếng Đức, Kündigung có nghĩa là việc một bên tuyên bố chấm dứt hợp đồng theo quy định pháp luật.
Đối với chương trình Ausbildung, thuật ngữ này được sử dụng khi học viên hoặc doanh nghiệp muốn kết thúc quan hệ đào tạo nghề trước thời hạn.
Hợp đồng đào tạo nghề được gọi là Ausbildungsvertrag. Văn bản này xác định những nội dung quan trọng như thời gian đào tạo, ngành nghề, trợ cấp và quyền, nghĩa vụ của các bên.
Tại Đức, việc chấm dứt hợp đồng đào tạo nghề thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 22 Luật Đào tạo nghề Đức (Berufsbildungsgesetz – BBiG) đối với các quan hệ đào tạo áp dụng luật này.
Theo đó, điều kiện chấm dứt hợp đồng phụ thuộc vào thời điểm và lý do chấm dứt.
Đặc biệt, quy định trong thời gian thử việc khác đáng kể so với giai đoạn sau thử việc.
CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG TRONG THỜI GIAN THỬ VIỆC – PROBEZEIT
Probezeit là thời gian thử việc khi bắt đầu chương trình đào tạo nghề.
Theo Điều 20 BBiG, thời gian thử việc thường được quy định từ 1 đến 4 tháng.
Trong giai đoạn này, cả học viên và doanh nghiệp đều có cơ hội đánh giá mức độ phù hợp.
Học viên có thể xem xét liệu ngành nghề có đúng với mong muốn của mình hay không. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đánh giá khả năng thích nghi và quá trình học tập của học viên.
HAI BÊN CÓ THỂ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG KHÔNG CẦN BÁO TRƯỚC
Theo Điều 22 khoản 1 BBiG, trong thời gian thử việc, học viên hoặc doanh nghiệp có thể chấm dứt hợp đồng mà không cần tuân thủ thời hạn báo trước.
Thông thường, bên chấm dứt cũng không cần nêu lý do trong văn bản.
Tuy nhiên, việc chấm dứt vẫn phải được thực hiện bằng văn bản hợp lệ. Đồng thời, quyết định không được vi phạm những quy định bảo vệ đặc biệt của pháp luật.
Ví dụ, một học viên bắt đầu chương trình đào tạo ngành bán hàng nhưng nhận thấy công việc không phù hợp trong thời gian thử việc.
Học viên có thể thực hiện thủ tục chấm dứt hợp đồng theo quy định, thay vì buộc phải tiếp tục toàn bộ chương trình.
Dù vậy, học viên quốc tế cần cân nhắc kỹ ảnh hưởng đối với tình trạng cư trú trước khi đưa ra quyết định.
SAU THỜI GIAN THỬ VIỆC, DOANH NGHIỆP CÓ ĐƯỢC CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG?
Sau khi kết thúc Probezeit, quyền chấm dứt hợp đồng của doanh nghiệp bị giới hạn chặt chẽ hơn.
Theo Điều 22 khoản 2 BBiG, doanh nghiệp chỉ có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng trước thời hạn nếu tồn tại lý do quan trọng (wichtiger Grund) đủ điều kiện cho việc chấm dứt ngay lập tức.
Doanh nghiệp không thể đơn giản áp dụng cơ chế báo trước thông thường như đối với nhiều hợp đồng lao động.
NHỮNG TRƯỜNG HỢP CÓ THỂ DẪN ĐẾN KÜNDIGUNG
Tùy mức độ nghiêm trọng và hoàn cảnh cụ thể, một số hành vi có thể là căn cứ xem xét chấm dứt hợp đồng:
- Học viên nhiều lần nghỉ làm hoặc nghỉ học nghề không có lý do chính đáng.
- Cố tình từ chối thực hiện nghĩa vụ đào tạo.
- Có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hoặc sự tin cậy trong quan hệ đào tạo.
- Tiếp tục tái phạm những hành vi đã được cảnh báo hợp lệ.
Tuy nhiên, không phải cứ mắc lỗi là học viên sẽ bị chấm dứt hợp đồng ngay lập tức.
Đối với nhiều vi phạm liên quan đến hành vi, doanh nghiệp thường phải đưa ra cảnh báo bằng văn bản (Abmahnung) trước khi xem xét Kündigung.
Việc chấm dứt có hợp pháp hay không còn phụ thuộc vào mức độ vi phạm, chứng cứ và hoàn cảnh của từng trường hợp.
HỌC VIÊN CÓ THỂ TỰ NGHỈ AUSBILDUNG SAU THỜI GIAN THỬ VIỆC KHÔNG?
Có. Tuy nhiên, học viên phải đáp ứng điều kiện luật định.
Theo Điều 22 khoản 2 số 2 BBiG, học viên có thể chấm dứt hợp đồng với thời hạn báo trước 4 tuần khi muốn từ bỏ chương trình đào tạo nghề hoặc chuyển sang đào tạo một nghề khác.
Ví dụ, một học viên đang học nghề nhà hàng nhận thấy bản thân phù hợp hơn với ngành cơ khí.
Nếu quyết định chuyển hướng nghề nghiệp, học viên có thể thực hiện thủ tục Kündigung với thời hạn báo trước theo quy định.
Ngược lại, nếu học viên chỉ muốn chuyển sang doanh nghiệp khác nhưng vẫn tiếp tục cùng một nghề, không thể mặc nhiên sử dụng quy định báo trước 4 tuần này.
Trong trường hợp đó, học viên cần xem xét những phương án phù hợp khác.
Đây là điểm rất dễ nhầm lẫn khi tìm hiểu quyền chấm dứt hợp đồng Ausbildung.
MUỐN ĐỔI DOANH NGHIỆP ĐÀO TẠO THÌ PHẢI LÀM SAO?
Không phải mọi khó khăn trong Ausbildung đều bắt nguồn từ việc lựa chọn sai ngành nghề.
Đôi khi, học viên yêu thích công việc nhưng không phù hợp với môi trường tại doanh nghiệp hiện tại.
Khi đó, chuyển doanh nghiệp đào tạo (Ausbildungsbetrieb wechseln) có thể là phương án đáng cân nhắc.
Tuy nhiên, sau thời gian thử việc, học viên không được tự động chấm dứt hợp đồng bằng cách báo trước 4 tuần chỉ để chuyển sang công ty khác trong cùng nghề.
Một giải pháp thường được xem xét là Aufhebungsvertrag, tức thỏa thuận chấm dứt hợp đồng giữa hai bên.
Nếu doanh nghiệp đồng ý, hai bên có thể thống nhất thời điểm kết thúc quan hệ đào tạo.
Sau đó, học viên có thể ký hợp đồng mới với doanh nghiệp khác nếu đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Việc công nhận thời gian đã học trước đó cần được xem xét theo trường hợp cụ thể.
Vì vậy, học viên nên trao đổi với cơ quan quản lý đào tạo nghề có thẩm quyền, chẳng hạn IHK hoặc HWK, trước khi thực hiện thủ tục.
PHÂN BIỆT KÜNDIGUNG VÀ AUFHEBUNGSVERTRAG
Hai thuật ngữ này đều có thể dẫn đến việc kết thúc hợp đồng Ausbildung nhưng khác nhau về bản chất.
| Tiêu chí | Kündigung | Aufhebungsvertrag |
|---|---|---|
| Bản chất | Một bên tuyên bố chấm dứt hợp đồng | Hai bên thỏa thuận kết thúc hợp đồng |
| Sự đồng ý | Không nhất thiết cần bên kia đồng ý | Cần sự đồng ý của cả hai bên |
| Điều kiện | Phải đáp ứng quy định pháp luật | Dựa trên thỏa thuận hợp lệ |
| Thời điểm kết thúc | Theo căn cứ và thời hạn áp dụng | Theo thời điểm hai bên thống nhất |
Đặc biệt, học viên không nên ký Aufhebungsvertrag khi chưa hiểu rõ hậu quả pháp lý và kế hoạch học nghề tiếp theo.
Việc ký kết có thể ảnh hưởng đến quá trình đào tạo, quyền lợi tài chính và tình trạng cư trú.
KÜNDIGUNG CÓ CẦN LẬP THÀNH VĂN BẢN KHÔNG?
Câu trả lời là có.
Theo Điều 22 khoản 3 BBiG, việc chấm dứt hợp đồng Ausbildung phải được thực hiện bằng văn bản. Hình thức điện tử không được chấp nhận thay thế.
Vì vậy, chỉ gửi email hoặc tin nhắn thông báo nghỉ học nghề thường không đáp ứng yêu cầu về hình thức của Kündigung.
Sau thời gian thử việc, văn bản còn phải nêu lý do chấm dứt hợp đồng theo quy định.
Đối với Kündigung vì lý do quan trọng, Điều 22 khoản 4 BBiG cũng đặt ra giới hạn thời gian liên quan đến việc biết các sự kiện làm căn cứ chấm dứt.
Do đó, học viên cần đặc biệt cẩn trọng khi nhận được thông báo chấm dứt hợp đồng từ doanh nghiệp.
Nếu chưa hiểu nội dung văn bản, hãy tìm kiếm sự tư vấn trước khi ký xác nhận hoặc thực hiện những bước tiếp theo.
BỊ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG AUSBILDUNG CÓ PHẢI VỀ VIỆT NAM NGAY KHÔNG?
Đây là một trong những lo lắng lớn của học viên Việt Nam khi du học nghề Đức.
Việc hợp đồng Ausbildung chấm dứt có thể ảnh hưởng đến giấy phép cư trú nếu mục đích cư trú gắn với chương trình đào tạo.
Tuy nhiên, chấm dứt hợp đồng không đồng nghĩa với việc học viên luôn phải rời Đức ngay lập tức.
Theo quy định về cư trú, trong một số trường hợp, người học có thể được tạo điều kiện tìm vị trí đào tạo mới. Thời hạn và điều kiện cụ thể phụ thuộc vào căn cứ cư trú, nguyên nhân chấm dứt và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Vì vậy, học viên cần sớm liên hệ Sở Ngoại kiều (Ausländerbehörde) để được hướng dẫn theo hồ sơ của mình.
Đồng thời, các bạn nên chủ động tìm kiếm doanh nghiệp đào tạo mới nếu có mong muốn tiếp tục chương trình.
Tuyệt đối không nên tự ý nghỉ học, nghỉ làm hoặc bỏ qua những yêu cầu liên quan đến giấy phép cư trú.
HỌC VIÊN NÊN LÀM GÌ KHI GẶP NGUY CƠ BỊ KÜNDIGUNG?
Khi phát sinh khó khăn tại doanh nghiệp, việc đầu tiên không nên là vội vàng nghỉ việc.
Thay vào đó, học viên cần xác định rõ nguyên nhân và tìm hướng giải quyết phù hợp.
Nếu vấn đề liên quan đến công việc hoặc cách hướng dẫn, hãy trao đổi trực tiếp với người phụ trách đào tạo.
Nếu hai bên chưa tìm được tiếng nói chung, học viên có thể liên hệ giáo viên tại Berufsschule hoặc bộ phận tư vấn đào tạo của IHK, HWK.
Ngoài ra, cần lưu giữ hợp đồng, bảng chấm công, thông báo cảnh báo và những tài liệu liên quan.
Đối với học viên quốc tế, việc kiểm tra tình trạng cư trú cũng rất quan trọng.
Một quyết định thiếu chuẩn bị có thể khiến quá trình đào tạo bị gián đoạn và phát sinh nhiều thủ tục không mong muốn.
KNP EDU ĐỒNG HÀNH CÙNG HỌC VIÊN TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ DU HỌC NGHỀ ĐỨC
Trước khi sang Đức, học viên không chỉ cần chuẩn bị ngoại ngữ mà còn phải tìm hiểu những quy định cơ bản liên quan đến chương trình Ausbildung.
Trong đó, quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng đào tạo nghề là nội dung cần được quan tâm.
Tại Công ty TNHH Du học và Cung ứng Nhân lực Quốc tế Kim Nguyên Phú (KNP EDU), hoạt động đào tạo tiếng Đức được kết hợp với tư vấn định hướng du học nghề.
KNP EDU hướng đến việc giúp học viên và phụ huynh hiểu rõ hơn về lộ trình học tập, môi trường đào tạo và những vấn đề cần chuẩn bị trước khi sang Đức.
Bên cạnh đó, việc rèn luyện tiếng Đức giao tiếp thực tế cũng giúp học viên chủ động hơn khi trao đổi với giáo viên, người hướng dẫn và doanh nghiệp.
Khi hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình, học viên có thêm cơ sở để xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình học nghề.
Tìm hiểu thêm về các chương trình đào tạo tiếng Đức và định hướng du học nghề tại website chính thức KNP EDU.
KẾT LUẬN: HIỂU ĐÚNG KÜNDIGUNG ĐỂ BẢO VỆ QUYỀN LỢI KHI HỌC NGHỀ TẠI ĐỨC
Kündigung trong Ausbildung là vấn đề quan trọng mà học viên cần tìm hiểu trước khi ký hợp đồng đào tạo nghề.
Trong thời gian thử việc, việc chấm dứt hợp đồng tương đối linh hoạt. Tuy nhiên, sau giai đoạn này, pháp luật Đức đặt ra những điều kiện chặt chẽ hơn.
Học viên có thể chấm dứt hợp đồng khi chuyển hướng nghề nghiệp theo quy định. Trong khi đó, doanh nghiệp chỉ được đơn phương chấm dứt sau thử việc nếu có căn cứ pháp lý phù hợp.
Nếu muốn chuyển doanh nghiệp nhưng giữ nguyên nghề đào tạo, học viên cần xem xét phương án khác, chẳng hạn thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.
Hiểu rõ các quy định về Kündigung không chỉ giúp học viên bảo vệ quyền lợi mà còn hạn chế những quyết định vội vàng có thể ảnh hưởng đến tương lai du học nghề tại Đức.
KNP EDU – HIỂU MÌNH, CHỌN ĐÚNG, ĐI ĐƯỢC.
