“Con tôi có đi Đức được không?”
Đây là câu hỏi rất dễ xuất hiện khi phụ huynh bắt đầu tìm hiểu về Du học nghề Đức cho con.
Gia đình có thể quan tâm đến học lực, chi phí, ngành nghề, tiếng Đức hay các điều kiện hồ sơ. Nhưng trước tất cả những câu hỏi ấy, có một vấn đề quan trọng hơn:
Con có thực sự phù hợp với con đường này không?
Bởi đi Đức không chỉ là đổi một nơi học.
Đó còn có thể là lần đầu một người trẻ sống xa gia đình, sử dụng một ngoại ngữ mỗi ngày, làm quen với môi trường đào tạo nghề, tự quản lý cuộc sống và chịu trách nhiệm nhiều hơn với lựa chọn của mình.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:
“Con có đủ điều kiện đi Đức không?”
Phụ huynh hãy thử quan sát 3 điều dưới đây.
Chúng không quyết định một hồ sơ chắc chắn thành công, nhưng có thể giúp gia đình hiểu rõ hơn liệu Du học nghề Đức có phải là hướng đi đáng để con tiếp tục tìm hiểu hay không.
1. CON THÍCH “HỌC ĐỂ LÀM” HƠN LÀ CHỈ “HỌC ĐỂ BIẾT”
Không phải học sinh nào cũng phát huy tốt nhất trong cùng một cách học.
Có bạn thích đọc sách, nghiên cứu và học thuật.
Nhưng cũng có những bạn chỉ thực sự hứng thú khi được:
Quan sát.
Thực hành.
Thử làm.
Sai.
Sửa lại.
Và cuối cùng nhìn thấy một kết quả cụ thể từ chính công việc mình thực hiện.
Nếu con thuộc nhóm thứ hai, phụ huynh không nên vội cho rằng con “không thích học”.
Có thể con chỉ phù hợp với một cách học khác.
ĐỪNG CHỈ NHÌN BẢNG ĐIỂM – HÃY NHÌN CÁCH CON HỌC
Một học sinh không nổi bật trong một số môn học ở trường vẫn có thể có những điểm mạnh khác.
Có bạn thích máy móc và kỹ thuật.
Có bạn thích nấu ăn.
Có bạn thích giao tiếp với mọi người.
Có bạn kiên nhẫn với những công việc cần sự tỉ mỉ.
Có bạn thích chăm sóc, hỗ trợ người khác.
Có bạn không thích ngồi học lý thuyết quá lâu nhưng lại rất tập trung khi được thực hành.
Những điều này đều đáng để phụ huynh quan sát khi cùng con lựa chọn hướng đi sau THPT.
Đặc biệt, nếu con thường xuyên nói:
hoặc:
“Con muốn vừa học vừa được tiếp xúc với công việc thực tế.”
thì gia đình có thể tìm hiểu sâu hơn về mô hình Ausbildung tại Đức.
HỌC NGHỀ KHÔNG PHẢI LÀ LỰA CHỌN DÀNH CHO NGƯỜI “HỌC KHÔNG GIỎI”
Đây là quan niệm phụ huynh nên tránh.
Không nên mặc định:
Học giỏi → Đại học.
Học trung bình → Học nghề.
Bởi học nghề vẫn đòi hỏi người học phải học kiến thức chuyên môn, phát triển kỹ năng, tuân thủ quy trình và đáp ứng những yêu cầu của chương trình đào tạo.
Điểm khác biệt nằm ở định hướng học tập và nghề nghiệp, chứ không đơn giản là con đường nào “cao hơn” hay “thấp hơn”.
Một học sinh phù hợp với môi trường thực hành có thể phát huy rất tốt khi tìm được đúng nghề.
Ngược lại, một học sinh có bảng điểm đẹp nhưng lựa chọn một ngành mình không thích chỉ vì gia đình mong muốn cũng có thể gặp khó khăn.
Vì vậy, đừng chỉ hỏi con học giỏi đến đâu. Hãy hỏi con phù hợp với cách học nào.
2. CON CÓ KHẢ NĂNG TỰ LẬP – HOẶC ÍT NHẤT SẴN SÀNG HỌC CÁCH TỰ LẬP
Phụ huynh có thể thử quan sát những điều rất nhỏ.
Buổi sáng con có tự thức dậy không?
Con có biết sắp xếp thời gian học và nghỉ?
Có giữ đúng giờ?
Có biết quản lý một khoản tiền cá nhân?
Khi gặp khó khăn, con thử giải quyết trước hay lập tức gọi cha mẹ?
Khi làm sai, con có biết nhận trách nhiệm?
Những điều tưởng chừng rất bình thường ấy lại trở nên quan trọng khi một người trẻ sống xa gia đình.
Ở ĐỨC, CHA MẸ KHÔNG THỂ GIẢI QUYẾT MỌI VIỆC THAY CON
Khi còn ở Việt Nam, nhiều vấn đề của con luôn có gia đình hỗ trợ.
Quên giấy tờ, cha mẹ có thể mang đến.
Ốm, có gia đình chăm sóc.
Không biết một thủ tục, có thể nhờ người lớn hỏi giúp.
Nhưng nếu sau này sống ở Đức, con sẽ phải dần học cách tự xử lý nhiều vấn đề của chính mình.
Tự đi lại.
Tự quản lý lịch học và công việc.
Tự sắp xếp sinh hoạt.
Tự quản lý chi tiêu.
Tự hỏi khi chưa hiểu.
Và đôi khi phải tự đưa ra những quyết định mà trước đây luôn có cha mẹ bên cạnh.
Đó là lý do khả năng tự lập rất đáng được quan tâm khi đánh giá mức độ phù hợp với hành trình học tập xa nhà.
CON CHƯA TỰ LẬP HOÀN TOÀN? KHÔNG SAO
Một học sinh vừa tốt nghiệp THPT chưa biết làm mọi thứ là điều dễ hiểu.
Điều phụ huynh cần quan sát không phải:
“Con đã biết hết chưa?”
Mà là:
“Con có chịu học cách tự làm không?”
Chưa biết nấu ăn có thể học.
Chưa biết quản lý tiền có thể tập.
Chưa quen tự lên kế hoạch có thể rèn.
Chưa dám hỏi người lạ có thể luyện.
Chưa biết xử lý một vấn đề có thể được hướng dẫn.
Điều đáng lo hơn không phải là chưa biết, mà là không muốn học.
Nếu con có tinh thần:
“Con chưa biết, nhưng con sẽ thử.”
đó là một dấu hiệu rất đáng giá.
3. CON SẴN SÀNG HỌC TIẾNG ĐỨC – KHÔNG CHỈ ĐỂ THI MÀ ĐỂ SỬ DỤNG
Đây có lẽ là điều phụ huynh nên xem xét thật kỹ.
Một bạn có thể thích nước Đức.
Thích cuộc sống ở châu Âu.
Thích một ngành nghề.
Thích ý tưởng được học tập và trải nghiệm ở nước ngoài.
Nhưng nếu hoàn toàn không muốn học tiếng Đức, gia đình cần cân nhắc lại.
Bởi tiếng Đức không chỉ là một môn học trước ngày xuất cảnh.
Nếu sau này học tập và sinh sống tại Đức, người học có thể cần sử dụng ngôn ngữ trong rất nhiều tình huống thực tế.
Trao đổi tại nơi đào tạo.
Giao tiếp với đồng nghiệp.
Đi mua sắm.
Đi lại.
Đặt lịch.
Hỏi khi chưa hiểu.
Xử lý những công việc hằng ngày.
Và kết nối với những người xung quanh.
Vì vậy, mục tiêu không nên chỉ là:
“Học để lấy chứng chỉ.”
Mà cần tiến dần đến:
“Học để sử dụng được tiếng Đức.”
“CON KHÔNG CÓ NĂNG KHIẾU NGOẠI NGỮ” – ĐỪNG KẾT LUẬN QUÁ SỚM
Những buổi đầu học tiếng Đức có thể khiến nhiều học sinh cảm thấy khó.
der – die – das khó nhớ.
Các âm mới chưa quen.
Nghe chưa kịp.
Học từ rồi quên.
Muốn nói nhưng phải suy nghĩ khá lâu.
Những điều này không tự động có nghĩa rằng con không có khả năng học ngoại ngữ.
Thay vì chỉ quan sát:
“Con học nhanh hay chậm?”
phụ huynh có thể nhìn vào một điều khác:
Con có kiên trì không?
Hôm nay phát âm sai, ngày mai có luyện lại không?
Quên từ, có ôn lại không?
Nghe chưa hiểu, có thử nghe thêm lần nữa không?
Ngại nói, có dám thử một câu không?
Bởi trong hành trình học ngoại ngữ, đôi khi sự kiên trì quan trọng hơn việc bắt đầu nhanh.
MỘT KHOẢNH KHẮC RẤT QUAN TRỌNG: KHI CON DÁM NÓI CHUYỆN VỚI NGƯỜI ĐỨC
Học từ vựng là một chuyện.
Làm bài ngữ pháp là một chuyện.
Nhưng đứng trước một người Đức và thực sự sử dụng những gì mình đã học lại là một trải nghiệm rất khác.
Trong các hoạt động giao lưu thực tế, học viên có thể không biết trước hoàn toàn người đối diện sẽ hỏi gì.
Các bạn phải:
Nghe.
Hiểu.
Suy nghĩ.
Tìm từ.
Trả lời.
Nếu không hiểu, phải học cách hỏi lại.
Nếu nói chưa đúng, sửa rồi tiếp tục.
Chính những trải nghiệm như vậy giúp người học dần nhận ra:
Tiếng Đức không chỉ nằm trong giáo trình – nó là công cụ để mình kết nối với một người khác.
Với những bạn ban đầu còn nhút nhát, việc chủ động nói được vài câu đã là một bước tiến.
Từ vài câu chào hỏi có thể tiến đến giới thiệu bản thân.
Từ giới thiệu bản thân có thể tiến đến sở thích, gia đình, du lịch, văn hóa hay cuộc sống.
Mỗi cuộc trò chuyện lại giúp người học biết mình còn thiếu gì.
Đó cũng là lý do những hoạt động luyện nói, giao lưu và câu lạc bộ tiếng Đức có thể trở thành một phần hữu ích bên cạnh việc học trên lớp.
NẾU CON CÓ CẢ 3 ĐIỀU NÀY, CÓ CHẮC CHẮN PHÙ HỢP VỚI DU HỌC NGHỀ ĐỨC?
Chưa thể kết luận chỉ từ 3 dấu hiệu.
Đây là điều rất quan trọng.
Ba yếu tố trên giúp phụ huynh có thêm cơ sở để đánh giá định hướng ban đầu, nhưng không thay thế các yêu cầu của chương trình và hồ sơ thực tế.
Việc một học sinh có thể theo một lộ trình Du học nghề Đức cụ thể hay không còn cần xem xét nhiều yếu tố khác như học vấn, tiếng Đức, nghề lựa chọn, yêu cầu của đơn vị đào tạo/doanh nghiệp, hồ sơ cá nhân và các điều kiện visa áp dụng tại thời điểm thực hiện.
Vì vậy, nếu con có cả 3 đặc điểm trên, đừng kết luận:
“Vậy là chắc chắn đi được.”
Hãy xem đó là tín hiệu để gia đình bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc hơn.
CÓ MỘT DẤU HIỆU CÒN QUAN TRỌNG HƠN CẢ 3 ĐIỀU TRÊN: CON THỰC SỰ MUỐN ĐI
Cha mẹ có thể nhìn thấy một con đường tốt.
Nhưng nếu người đi không muốn bước, con đường ấy rất khó trở thành lựa chọn phù hợp.
Hãy phân biệt giữa:
Con muốn đi Đức.
và
Cha mẹ muốn con đi Đức.
Hai điều này hoàn toàn khác nhau.
Cha mẹ có thể hỗ trợ tài chính.
Tìm hiểu chương trình.
Đưa con đến trung tâm.
Chuẩn bị điều kiện tốt nhất.
Nhưng cha mẹ không thể học tiếng Đức thay con.
Không thể tham gia phỏng vấn thay con.
Không thể học nghề thay con.
Và cũng không thể sống tại Đức thay con.
Người cần nghiêm túc với lựa chọn này nhất phải là chính học sinh.
THAY VÌ HỎI “CON CÓ MUỐN ĐI ĐỨC KHÔNG?”, HÃY THỬ 5 CÂU HỎI KHÁC
Phụ huynh có thể ngồi lại với con và hỏi:
“Con muốn học nghề gì?”
“Vì sao con thích nghề đó?”
“Con có sẵn sàng dành thời gian nghiêm túc để học tiếng Đức không?”
“Nếu sống xa gia đình, điều gì khiến con lo nhất?”
“Nếu quá trình học khó hơn con tưởng, con sẽ làm gì?”
Không cần con trả lời thật hay ngay lập tức.
Điều quan trọng là cách con suy nghĩ về những câu hỏi đó.
Một người trẻ bắt đầu đặt câu hỏi nghiêm túc về nghề nghiệp, ngoại ngữ, cuộc sống và trách nhiệm của mình cũng chính là lúc quá trình trưởng thành bắt đầu.
ĐỪNG CHỈ HỎI “CON CÓ ĐI ĐỨC ĐƯỢC KHÔNG?”
Đây là điểm quan trọng nhất của bài viết.
Đi Đức không nên là mục tiêu duy nhất.
Mục tiêu lớn hơn phải là:
Con có tìm được một hướng đi phù hợp để học nghề, trưởng thành và xây dựng tương lai hay không?
Nếu con thích cách học gắn với thực hành.
Nếu con đang hình thành tính tự lập.
Nếu con sẵn sàng nghiêm túc học tiếng Đức.
Nếu con thực sự muốn tìm hiểu một nghề và chấp nhận rằng cuộc sống xa nhà sẽ có cả cơ hội lẫn thử thách.
Đó là những tín hiệu tích cực để gia đình tiếp tục tìm hiểu về Du học nghề Đức.
Nhưng nếu con chưa sẵn sàng, cũng không có nghĩa là con thất bại.
Có thể con cần thêm thời gian.
Cần trải nghiệm.
Cần hiểu mình thích gì.
Cần thử học tiếng Đức.
Hoặc đơn giản là cần được lắng nghe trước khi đưa ra một quyết định lớn.
HÃY NHÌN CON TRƯỚC KHI NHÌN VÀO MỘT CHƯƠNG TRÌNH DU HỌC
Có rất nhiều thông tin về ngành nghề, mức thu nhập, thành phố, doanh nghiệp hay cơ hội tại Đức.
Nhưng trước khi nhìn vào tất cả những điều ấy, hãy nhìn vào chính người sẽ bước lên hành trình đó.
Con thích gì?
Con mạnh ở đâu?
Con cần cải thiện điều gì?
Con có sẵn sàng học ngoại ngữ?
Con có muốn tự lập?
Và quan trọng nhất:
Đây có thực sự là lựa chọn của con không?
Một lộ trình phù hợp không bắt đầu bằng việc tìm chương trình hấp dẫn nhất.
Nó bắt đầu từ việc hiểu người học.
Vì vậy, trước khi hỏi:
“Con có đi Đức được không?”
Hãy thử hỏi:
“Nếu chọn con đường này, con đã sẵn sàng để bắt đầu chuẩn bị chưa?”
Câu trả lời cho câu hỏi ấy có thể quan trọng hơn rất nhiều.
KNP EDU – Khởi đầu từ Việt Nam, vươn ra thế giới.
