Nước Đức nổi tiếng với những thành phố hiện đại, hệ thống giao thông phát triển, những lâu đài cổ kính và nền công nghiệp mạnh. Nhưng khi thực sự sống tại đây, nhiều người nước ngoài mới phát hiện ra rằng cuộc sống hàng ngày của người Đức có không ít điều rất khác với những gì mình quen thuộc.
Chủ nhật nhiều cửa hàng đóng cửa. Chai nước uống xong không vứt ngay. Rác phải phân loại. Đi trễ vài phút đôi khi cũng khiến bạn cảm thấy ngại. Và nếu một người Đức nói thẳng điều họ nghĩ, chưa chắc họ đang khó chịu với bạn.
Với người Việt, một số thói quen này ban đầu có thể khá “kỳ lạ”. Nhưng khi hiểu lý do phía sau, bạn sẽ nhận ra đó là một phần thú vị của văn hóa Đức.
Đặc biệt, nếu đang học tiếng Đức hoặc chuẩn bị cho hành trình Du học nghề Đức, đây là 5 nét văn hóa bạn nên biết trước khi đặt chân đến Đức.
1. CHỦ NHẬT Ở ĐỨC – ĐỪNG ĐỢI ĐẾN CHIỀU MỚI NHỚ RA TỦ LẠNH HẾT ĐỒ!
Ở Việt Nam, cuối tuần thường là thời điểm lý tưởng để đi siêu thị, mua sắm hoặc giải quyết những việc chưa kịp làm trong tuần.
Nhưng khi sang Đức, bạn có thể gặp một trải nghiệm hoàn toàn khác:
Chủ nhật – Sonntag – nhiều cửa hàng bán lẻ đóng cửa.
Đức có quy định khá chặt chẽ về thời gian mở cửa bán lẻ, và Chủ nhật cùng các ngày lễ về nguyên tắc được bảo vệ như ngày nghỉ, dù vẫn có những ngoại lệ tùy địa điểm và loại hình kinh doanh.
Vì vậy, một trong những thói quen mà người mới sang Đức cần hình thành là:
Mua đồ cần thiết trước Chủ nhật.
Nếu tối thứ Bảy bạn phát hiện tủ lạnh gần như trống, rất có thể Chủ nhật sẽ trở thành một bài học đáng nhớ về kỹ năng lập kế hoạch.
Tất nhiên, không phải toàn bộ nước Đức “đóng cửa” vào Chủ nhật. Một số cửa hàng tại nhà ga, sân bay, trạm xăng hoặc cơ sở thuộc diện ngoại lệ vẫn có thể hoạt động.
Nhưng với việc mua sắm hàng ngày, chuẩn bị trước vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Từ vựng nhỏ:
der Sonntag – Chủ nhật
geschlossen – đóng cửa
geöffnet – mở cửa
der Supermarkt – siêu thị
2. PHÂN LOẠI RÁC Ở ĐỨC – MỘT CHIẾC HỘP CŨNG KHÔNG PHẢI MUỐN VỨT ĐÂU THÌ VỨT
Một trong những điều dễ khiến người mới đến Đức bối rối là nhìn thấy… rất nhiều thùng rác khác nhau.
“Ủa, cái này bỏ thùng nào?”
Đó có thể là câu hỏi quen thuộc trong những tuần đầu.
Ở Đức, việc phân loại rác được thực hiện khá chi tiết. Tùy địa phương, bạn có thể gặp những nhóm như giấy, rác hữu cơ, bao bì, thủy tinh và rác còn lại.
Ví dụ:
Altpapier – giấy cũ
Biomüll – rác hữu cơ
Restmüll – rác còn lại
Altglas – thủy tinh đã qua sử dụng
Bao bì thuộc hệ thống thu gom riêng thường được bỏ vào Gelbe Tonne – thùng vàng hoặc Gelber Sack – túi vàng, tùy nơi.
Ban đầu có thể thấy hơi phức tạp, nhưng khi đã quen, việc nhìn bao bì rồi xác định đúng nơi bỏ rác sẽ dần trở thành thói quen.
Đây cũng là một ví dụ cho thấy khi sống ở một quốc gia mới, những điều cần học không chỉ nằm trong sách tiếng Đức.
Có những “bài học” bắt đầu ngay từ… căn bếp và thùng rác trong nhà.
3. UỐNG XONG CHAI NƯỚC? KHOAN VỨT – CÓ THỂ ĐÓ LÀ TIỀN!
Nếu chưa từng sống tại Đức, lần đầu thấy mọi người mang cả túi chai nhựa và lon đến siêu thị, bạn có thể tự hỏi:
“Họ mang những chai rỗng này đi đâu vậy?”
Câu trả lời thường liên quan đến Pfand – tiền đặt cọc vỏ chai/lon.
Khi mua nhiều loại đồ uống tại Đức, giá thanh toán có thể bao gồm thêm một khoản Pfand. Sau khi uống xong, thay vì vứt bao bì vào thùng rác thông thường, người mua có thể mang loại bao bì thuộc hệ thống hoàn trả đến điểm tiếp nhận hoặc máy trả chai – Pfandautomat.
Máy nhận chai/lon và trả phiếu. Bạn có thể sử dụng phiếu đó khi thanh toán tại cửa hàng theo quy trình của nơi tiếp nhận.
Với nhiều loại chai và lon dùng một lần thuộc hệ thống đặt cọc, mức Pfand phổ biến là 0,25 euro. Với bao bì tái sử dụng, mức đặt cọc có thể khác.
Vì vậy, đừng thấy chai rỗng là vứt ngay!
Một chiếc chai có thể không đáng bao nhiêu, nhưng vài tuần tích lại thành cả túi thì câu chuyện sẽ khác.
Từ vựng nên nhớ:
das Pfand – tiền đặt cọc
die Flasche – chai
die Dose – lon
der Pfandautomat – máy hoàn trả chai/lon
4. ĐÚNG GIỜ – ĐỪNG ĐỂ “5 PHÚT NỮA TỚI” TRỞ THÀNH THÓI QUEN
Người Đức thường được nhắc đến với hình ảnh Pünktlichkeit – tính đúng giờ.
Tất nhiên, không phải mọi người Đức đều luôn đúng giờ và cuộc sống thực tế không thể lúc nào cũng chính xác từng phút. Nhưng trong nhiều bối cảnh học tập và công việc, đúng giờ được xem là một biểu hiện của sự tôn trọng và chuyên nghiệp.
Nếu lớp học bắt đầu lúc 8:00, mục tiêu không nên là 8:00 mới bước xuống xe buýt.
Nếu có cuộc phỏng vấn, lịch hẹn với doanh nghiệp hoặc buổi làm việc quan trọng, bạn nên chủ động tính thêm thời gian di chuyển.
Đối với người chuẩn bị học nghề và làm việc tại Đức, đây là một thói quen rất đáng rèn luyện từ khi còn ở Việt Nam.
Hãy tập:
Đặt lịch → chuẩn bị trước → kiểm tra thời gian di chuyển → đến sớm một chút.
Một thay đổi nhỏ nhưng có thể giúp bạn chủ động hơn rất nhiều.
Pünktlich – đúng giờ
zu spät – quá muộn/trễ
der Termin – lịch hẹn
die Uhrzeit – thời gian/giờ
Nếu nghe:
„Bitte seien Sie pünktlich.“
Bạn có thể hiểu là:
“Vui lòng đến đúng giờ.”
Và lúc này, tốt nhất đừng thử thách sự kiên nhẫn của người đang chờ bạn!
5. NGƯỜI ĐỨC NÓI THẲNG – KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ HỌ KHÔNG THÍCH BẠN
Đây có lẽ là một trong những khác biệt văn hóa dễ gây hiểu nhầm nhất.
Trong giao tiếp của người Việt, chúng ta đôi khi lựa chọn cách nói mềm hơn để tránh làm người khác khó xử.
Trong nhiều tình huống tại Đức, cách giao tiếp có thể trực tiếp hơn.
Nếu một việc chưa tốt, người đối diện có thể nói khá rõ vấn đề.
Nếu họ không đồng ý, họ có thể thể hiện sự không đồng ý trực tiếp thay vì vòng vo.
Đối với người chưa quen, cách nói đó đôi khi tạo cảm giác:
“Họ đang khó chịu với mình à?”
Nhưng không nhất thiết như vậy.
Trong nhiều trường hợp, giao tiếp trực tiếp đơn giản là cách truyền đạt thông tin rõ ràng, giúp hai bên biết vấn đề nằm ở đâu.
Điều quan trọng là phân biệt giữa thẳng thắn và thiếu tôn trọng.
Khi học tập hoặc làm việc tại Đức, thay vì chỉ chú ý đến cảm giác ban đầu, hãy tập trung vào nội dung người đối diện muốn truyền đạt.
Nếu chưa hiểu, bạn hoàn toàn có thể hỏi lại.
Một câu cực kỳ hữu ích là:
„Können Sie das bitte noch einmal erklären?“
“Anh/chị có thể giải thích lại điều đó một lần nữa được không?”
Đây chính là lúc giao tiếp tiếng Đức và hiểu biết văn hóa hỗ trợ lẫn nhau.
“KỲ LẠ” HÔM NAY – CÓ THỂ TRỞ THÀNH THÓI QUEN CỦA BẠN NGÀY MAI
Điều thú vị của việc sống tại một đất nước khác là những thứ ban đầu khiến bạn ngạc nhiên có thể dần trở thành một phần rất bình thường trong cuộc sống.
Ngày đầu tiên, bạn có thể quên mua đồ trước Chủ nhật.
Tuần đầu tiên, bạn có thể đứng trước những thùng rác và không biết bỏ chiếc hộp vào đâu.
Lần đầu trả chai, bạn có thể mất vài phút tìm hiểu chiếc Pfandautomat hoạt động thế nào.
Nhưng sau một thời gian, bạn có thể tự nhiên phân loại rác, gom chai mang ra siêu thị và luôn kiểm tra giờ mở cửa trước khi đi mua sắm.
Đó chính là quá trình thích nghi văn hóa.
Với những bạn đang chuẩn bị Du học nghề Đức, hành trang trước ngày xuất cảnh vì vậy không chỉ có visa, hợp đồng, vali và chứng chỉ tiếng Đức.
Hiểu về văn hóa Đức cũng quan trọng không kém.
HỌC TIẾNG ĐỨC – ĐỪNG QUÊN HỌC CẢ VĂN HÓA ĐỨC
Một ngôn ngữ luôn gắn với cách con người sử dụng nó trong cuộc sống.
Khi học từ Pfand, bạn có thể tìm hiểu cách trả chai.
Khi học Sonntag, bạn có thể biết thêm về nhịp sống cuối tuần.
Khi học pünktlich, bạn hiểu thêm về văn hóa đúng giờ.
Và khi luyện giao tiếp tiếng Đức, bạn cũng dần hiểu cách người Đức trao đổi trong môi trường học tập và công việc.
Đối với học viên có định hướng sang Đức, việc kết hợp học tiếng Đức với tìm hiểu văn hóa, đời sống và giao tiếp thực tế sẽ giúp quá trình chuẩn bị trở nên gần với cuộc sống thật hơn.
Bởi mục tiêu cuối cùng không chỉ là biết một ngôn ngữ mới.
Mà là biết cách sử dụng ngôn ngữ đó để học tập, làm việc và hòa nhập trong một môi trường mới.
KNP EDU – Học tiếng Đức, hiểu văn hóa và chuẩn bị hành trang cho hành trình tại Đức.
