Có người sang Đức và chỉ sau một thời gian đã bắt nhịp khá tốt với cuộc sống mới.
Có người cần nhiều thời gian hơn để quen với tiếng Đức, môi trường học nghề và nhịp sống xa gia đình.
Cũng có người từng nghĩ rằng chỉ cần hoàn tất hồ sơ, có visa và đặt chân đến Đức là đã vượt qua phần khó nhất. Nhưng khi thực sự bắt đầu cuộc sống mới, họ mới nhận ra một hành trình khác đang bắt đầu.
Điều đáng chú ý là:
Cùng một quốc gia. Cùng lựa chọn Du học nghề Đức. Thậm chí có thể cùng một ngành nghề. Nhưng trải nghiệm của mỗi người vẫn rất khác nhau.
Vì sao?
Bởi điểm đến có thể giống nhau, nhưng sự chuẩn bị, khả năng ngoại ngữ, tính cách, ngành nghề, kỹ năng và cách mỗi người phản ứng trước khó khăn lại không giống nhau.
1. ĐẶT CHÂN ĐẾN ĐỨC KHÔNG PHẢI LÀ ĐÍCH ĐẾN
Trong quá trình chuẩn bị Du học nghề Đức, chúng ta thường chia hành trình thành những cột mốc:
Thi chứng chỉ.
Chuẩn bị hồ sơ.
Phỏng vấn.
Nhận hợp đồng.
Xin visa.
Xuất cảnh.
Vì phải dành nhiều thời gian để hoàn thành từng bước, người học rất dễ xem ngày sang Đức như “đích đến”.
Nhưng thực tế, đó chỉ là thời điểm một giai đoạn mới bắt đầu.
Sau ngày đặt chân đến Đức là những câu hỏi rất khác:
Mình có nghe hiểu khi người khác nói nhanh không?
Mình có giao tiếp được trong công việc không?
Mình có quen với môi trường học tập mới không?
Mình tự quản lý tiền như thế nào?
Nếu gặp vấn đề, mình sẽ hỏi ai?
Khi nhớ nhà thì sao?
Và nếu mọi chuyện không diễn ra giống những gì mình tưởng tượng trước khi đi thì sao?
Chính những điều này tạo nên sự khác biệt trong hành trình của mỗi người.
2. KHÁC BIỆT ĐẦU TIÊN NẰM Ở KHẢ NĂNG SỬ DỤNG TIẾNG ĐỨC
Chứng chỉ tiếng Đức là một cột mốc quan trọng trong nhiều lộ trình.
Nhưng có chứng chỉ và có khả năng sử dụng ngôn ngữ trong đời sống thực tế không hoàn toàn là một chuyện.
Trong lớp học, giáo viên có thể nói rõ và điều chỉnh tốc độ.
Nhưng ngoài đời, bạn có thể gặp nhiều giọng nói, cách diễn đạt và tốc độ giao tiếp khác nhau.
Tại nơi thực hành nghề, người hướng dẫn có thể vừa làm vừa giải thích.
Khi mua sắm, đi tàu hoặc xử lý giấy tờ, không phải lúc nào người đối diện cũng nói đúng những mẫu câu bạn đã học.
Vì vậy, hai người có cùng trình độ chứng chỉ vẫn có thể có khả năng thích nghi khác nhau.
Người thường xuyên luyện nghe, nói và chủ động sử dụng tiếng Đức có thể dễ bắt nhịp hơn.
Trong khi người chủ yếu học để làm bài thi có thể cần thêm thời gian để chuyển kiến thức thành phản xạ giao tiếp.
3. HỌC TIẾNG ĐỨC ĐỂ THI VÀ HỌC ĐỂ SỬ DỤNG CẦN ĐƯỢC KẾT NỐI
Thi chứng chỉ và phát triển khả năng giao tiếp không phải hai mục tiêu đối lập.
Người học vẫn cần từ vựng, ngữ pháp, đọc, viết và kỹ năng làm bài.
Nhưng song song với đó, hãy tạo cơ hội để tiếng Đức thực sự được sử dụng.
Nghe tiếng Đức mỗi ngày.
Thực hành hội thoại.
Tự nói về một chủ đề.
Luyện phản xạ khi không hiểu.
Tập đặt câu hỏi.
Thử diễn đạt cùng một ý bằng nhiều cách khác nhau.
Giao tiếp với người sử dụng tiếng Đức khi có cơ hội.
Một trong những kỹ năng rất hữu ích là biết nói:
“Entschuldigung, können Sie das bitte wiederholen?”
Xin lỗi, bạn có thể nhắc lại được không?
Đôi khi khả năng dám hỏi lại còn quan trọng hơn việc cố tỏ ra rằng mình đã hiểu.
4. NGƯỜI THÍCH NGHI NHANH KHÔNG NHẤT THIẾT LÀ NGƯỜI GIỎI TIẾNG NHẤT
Ngoại ngữ rất quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất.
Có người tiếng Đức khá tốt nhưng gặp khó khăn khi phải tự quản lý cuộc sống.
Ngược lại, có người khả năng ngôn ngữ ban đầu chưa nổi bật nhưng rất chủ động:
Không biết thì hỏi.
Làm sai thì sửa.
Không hiểu thì tìm thông tin.
Gặp vấn đề thì bình tĩnh giải quyết.
Họ quan sát môi trường xung quanh và điều chỉnh từng chút một.
Đó chính là khả năng thích nghi.
Khi sống xa nhà, bạn sẽ gặp những tình huống không có sẵn đáp án.
Lúc đó, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng giao tiếp và thái độ chủ động có thể ảnh hưởng rất nhiều đến trải nghiệm của bạn.
5. KHÁC BIỆT VĂN HÓA THƯỜNG BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG ĐIỀU RẤT NHỎ
“Sốc văn hóa” không nhất thiết phải bắt đầu bằng một sự kiện lớn.
Đôi khi nó xuất hiện từ những điều rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.
Cách mọi người giao tiếp.
Cách sắp xếp thời gian.
Cách phản hồi trong công việc.
Quy tắc nơi công cộng.
Không gian riêng tư.
Cách sống cùng người khác.
Hay cách một người thể hiện quan điểm trực tiếp hơn điều bạn từng quen.
Nếu luôn dùng thói quen ở Việt Nam để đánh giá mọi thứ tại Đức, bạn có thể cảm thấy:
“Sao họ lại làm như vậy?”
Nhưng nếu thay câu hỏi bằng:
“Ở đây mọi người thường làm như thế nào và vì sao?”
góc nhìn sẽ khác.
Thích nghi không có nghĩa là phải từ bỏ bản sắc của mình.
Đó là khả năng hiểu rằng một môi trường khác có thể vận hành theo những nguyên tắc khác.
6. CHỌN ĐÚNG NGÀNH QUAN TRỌNG KHÔNG KÉM CHỌN ĐÚNG QUỐC GIA
Có một câu hỏi đôi khi bị bỏ quên:
“Bạn muốn sang Đức” hay “bạn thực sự muốn học và làm nghề mình đã chọn tại Đức?”
Hai điều này không giống nhau.
Một ngành có mức thu nhập hấp dẫn chưa chắc phù hợp với bạn.
Một nghề đang được nhiều người lựa chọn chưa chắc là nghề bạn có thể gắn bó lâu dài.
Trước khi lựa chọn, cần tìm hiểu công việc thực tế:
Mỗi ngày sẽ làm gì?
Môi trường làm việc như thế nào?
Có phải làm theo ca không?
Cần giao tiếp nhiều không?
Yêu cầu thể lực ra sao?
Bạn có phù hợp với đặc thù công việc đó không?
Đừng chỉ hỏi:
“Nghề này lương bao nhiêu?”
Hãy hỏi thêm:
“Mình có thể làm nghề này trong vài năm và tiếp tục phát triển với nó không?”
7. SỐNG XA NHÀ LÀ MỘT KỸ NĂNG CẦN ĐƯỢC CHUẨN BỊ
Trước khi sang Đức, nhiều bạn tập trung rất nhiều vào ngoại ngữ nhưng ít để ý đến những kỹ năng tưởng như rất bình thường:
Tự nấu ăn.
Quản lý tiền.
Đi chợ.
Sắp xếp lịch học và làm.
Giữ giấy tờ cá nhân.
Tự chăm sóc bản thân.
Chủ động liên hệ khi cần hỗ trợ.
Giải quyết mâu thuẫn với người ở cùng.
Khi sống với gia đình, đôi khi chúng ta không nhận ra có bao nhiêu việc nhỏ đang được người khác hỗ trợ.
Đến khi sống xa nhà, những việc ấy trở thành trách nhiệm của chính mình.
Vì vậy, kỹ năng sống xa nhà cũng là một phần của hành trang trước khi xuất cảnh.
8. TÂM LÝ CŨNG CẦN ĐƯỢC CHUẨN BỊ
Có những ngày mọi thứ diễn ra rất tốt.
Nhưng cũng có thể có những ngày bạn nhớ nhà.
Không theo kịp một cuộc trò chuyện.
Bị góp ý trong công việc.
Không đạt kết quả như mong muốn.
Hoặc đơn giản là cảm thấy mệt vì phải sử dụng một ngôn ngữ khác trong thời gian dài.
Đây là lúc khả năng quản lý cảm xúc trở nên quan trọng.
Chuẩn bị tâm lý không có nghĩa là nghĩ rằng:
“Sang Đức sẽ rất khó.”
Cũng không nên tự thuyết phục rằng:
“Sang Đức rồi mọi thứ sẽ ổn.”
Cách thực tế hơn là hiểu:
Sẽ có những điều thuận lợi và cũng sẽ có những giai đoạn khó khăn.
Khi biết trước điều đó, chúng ta có thể chuẩn bị cách phản ứng tốt hơn.
9. “THÀNH CÔNG Ở ĐỨC” KHÔNG NÊN CHỈ ĐƯỢC ĐO BẰNG THU NHẬP
Khi nhìn cuộc sống của một người ở nước ngoài qua mạng xã hội, chúng ta thường thấy những phần dễ nhìn thấy nhất:
Một thành phố đẹp.
Một chuyến đi.
Một mức lương.
Một căn phòng mới.
Một khoảnh khắc vui vẻ.
Nhưng rất khó nhìn thấy toàn bộ quá trình phía sau.
Vì vậy, nếu chỉ dùng thu nhập để đánh giá hành trình của một người, chúng ta có thể bỏ qua nhiều yếu tố quan trọng.
Thành công với một người có thể là hoàn thành chương trình đào tạo.
Với người khác là sử dụng tiếng Đức ngày càng tự tin.
Có người đặt mục tiêu phát triển lâu dài trong nghề.
Có người muốn xây dựng một cuộc sống độc lập.
Có người đơn giản muốn trở thành phiên bản trưởng thành và có trách nhiệm hơn của chính mình.
Mỗi người có quyền xác định mục tiêu của hành trình theo cách khác nhau.
10. CÙNG ĐI ĐỨC NHƯNG KHÔNG CÙNG ĐIỂM XUẤT PHÁT
Đây có lẽ là lý do quan trọng nhất khiến mỗi hành trình khác nhau.
Một người bắt đầu học tiếng Đức từ con số 0.
Người khác đã có nền tảng ngoại ngữ.
Có bạn từng sống xa gia đình.
Có bạn chưa từng rời nhà lâu ngày.
Có người giao tiếp rất tự nhiên.
Có người hướng nội và cần nhiều thời gian để làm quen.
Điều kiện gia đình khác nhau.
Khả năng tài chính khác nhau.
Mục tiêu nghề nghiệp khác nhau.
Khả năng chịu áp lực cũng khác nhau.
Vì vậy, so sánh hành trình của mình với người khác đôi khi không mang lại nhiều giá trị.
Thay vì hỏi:
“Tại sao bạn ấy thích nghi nhanh hơn mình?”
Có thể hỏi:
“Hiện tại mình đang gặp khó khăn ở đâu và mình có thể cải thiện điều gì?”
11. VẬY TRƯỚC KHI DU HỌC NGHỀ ĐỨC, NÊN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ?
Nếu đang chuẩn bị cho hành trình này, đừng chỉ tập trung vào câu hỏi:
“Khi nào mình có thể sang Đức?”
Hãy dành thời gian chuẩn bị nhiều hơn cho những gì xảy ra sau ngày đặt chân đến đó.
Tiếng Đức: học để thi nhưng đồng thời phải luyện để sử dụng.
Ngành nghề: tìm hiểu công việc thực tế trước khi lựa chọn.
Kỹ năng sống: tập quản lý tiền, thời gian và sinh hoạt cá nhân.
Văn hóa: tìm hiểu những khác biệt cơ bản trước khi sang Đức.
Tâm lý: chấp nhận rằng sẽ có giai đoạn cần thời gian để thích nghi.
Giải quyết vấn đề: tập chủ động tìm thông tin và biết tìm sự hỗ trợ đúng lúc.
Không ai có thể chuẩn bị trước mọi tình huống.
Nhưng chuẩn bị tốt hơn sẽ giúp bạn bớt bị động khi điều mới xuất hiện.
ĐỪNG CHỈ CHUẨN BỊ ĐỂ “ĐI ĐỨC” – HÃY CHUẨN BỊ ĐỂ “SỐNG Ở ĐỨC”
Có một sự khác biệt rất lớn giữa hai mục tiêu này.
Chuẩn bị để đi Đức thường tập trung vào ngoại ngữ, hồ sơ, hợp đồng, visa và vé máy bay.
Chuẩn bị để sống ở Đức rộng hơn.
Đó là giao tiếp.
Tự lập.
Nghề nghiệp.
Văn hóa.
Tâm lý.
Tài chính.
Khả năng giải quyết vấn đề.
Và thái độ khi đứng trước những điều không giống kỳ vọng ban đầu.
Nếu chỉ chuẩn bị cho ngày xuất cảnh, hành trình có thể kết thúc trong suy nghĩ của bạn ngay tại sân bay.
Nhưng nếu chuẩn bị cho cuộc sống phía sau ngày xuất cảnh, bạn sẽ nhìn mọi thứ dài hạn hơn.
CÙNG MỘT ĐIỂM ĐẾN – NHƯNG MỖI NGƯỜI CÓ MỘT HÀNH TRÌNH RIÊNG
Du học nghề Đức không phải một công thức mà chỉ cần thực hiện đúng từng bước thì mọi người sẽ có cùng một kết quả.
Mỗi người mang theo một điểm xuất phát khác nhau.
Một khả năng ngoại ngữ khác nhau.
Một tính cách khác nhau.
Một ngành nghề khác nhau.
Một hoàn cảnh khác nhau.
Và một mục tiêu khác nhau.
Vì vậy, thay vì quá tập trung vào việc người khác mất bao lâu để học tiếng Đức, khi nào họ có hợp đồng, bao giờ họ xuất cảnh hay cuộc sống của họ tại Đức trông như thế nào, hãy tập trung vào hành trình của chính mình.
Học ngoại ngữ tốt hơn một chút.
Hiểu nghề mình chọn rõ hơn một chút.
Tự lập hơn một chút.
Chủ động hơn một chút.
Và chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống mà mình đang lựa chọn.
Bởi với Du học nghề Đức:
Đi được là một cột mốc.
Thích nghi, học tập, làm việc và trưởng thành mới là cả một hành trình.
