Khi tìm hiểu về Du học nghề Đức, nhiều bạn trẻ Việt Nam thường đặt câu hỏi:
“Người Việt sang Đức học nghề có thuận lợi không?”
Câu trả lời không đơn giản là “có” hay “không”.
Người Việt không được miễn các điều kiện chỉ vì quốc tịch Việt Nam. Với người đến từ quốc gia ngoài EU như Việt Nam, để xin visa Ausbildung, ứng viên vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về vị trí đào tạo, tiếng Đức, tài chính và những điều kiện liên quan.
Tuy nhiên, nếu nhìn vào chính mô hình đào tạo nghề của Đức, có nhiều đặc điểm khá phù hợp với những bạn trẻ Việt Nam muốn học một nghề thực tế, sớm tiếp xúc doanh nghiệp và xây dựng con đường nghề nghiệp tại Đức.
1. KHÔNG CHỈ HỌC LÝ THUYẾT – AUSBILDUNG GẮN VIỆC HỌC VỚI THỰC HÀNH
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Ausbildung là cách tổ chức đào tạo.
Đối với duale Ausbildung – đào tạo nghề kép, người học luân phiên giữa hai môi trường: doanh nghiệp đào tạo và trường nghề. Tại doanh nghiệp, học viên tiếp cận công việc thực tế; tại trường nghề, người học bổ sung kiến thức lý thuyết liên quan đến nghề.
Đây là một điểm đáng quan tâm với những bạn không muốn dành nhiều năm chỉ học lý thuyết trước khi bắt đầu tiếp xúc với công việc.
Thay vì:
Học xong → rồi mới tìm cách làm nghề
Ausbildung hướng đến:
Học nghề → thực hành → tích lũy kinh nghiệm ngay trong quá trình đào tạo.
Với những bạn trẻ Việt Nam thiên về thực hành, thích học thông qua trải nghiệm và muốn sớm hiểu công việc thực tế, mô hình này có thể là một lựa chọn đáng tìm hiểu.
Ausbildung giúp người học kết hợp kiến thức tại trường nghề với quá trình thực hành tại doanh nghiệp.
2. HỌC NGHỀ TẠI DOANH NGHIỆP CÓ THỂ ĐƯỢC NHẬN TRỢ CẤP ĐÀO TẠO
Đây cũng là một trong những lý do Ausbildung được nhiều gia đình Việt Nam quan tâm.
Trong mô hình đào tạo nghề kép, người học làm việc và thực hành tại doanh nghiệp nên được nhận khoản Ausbildungsvergütung – trợ cấp đào tạo.
Mức trợ cấp không giống nhau cho tất cả các ngành.
Theo Cơ quan Lao động Liên bang Đức, số tiền thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nghề đào tạo, ngành, khu vực và việc doanh nghiệp có áp dụng thỏa ước lao động hay không.
Vì vậy, không nên quảng bá Du học nghề Đức theo hướng:
“Sang Đức học hoàn toàn miễn phí và có lương cao.”
Cách hiểu chính xác hơn là người học trong chương trình đào tạo tại doanh nghiệp có thể nhận trợ cấp đào tạo, nhưng vẫn cần tính toán chi phí sinh hoạt và chuẩn bị tài chính phù hợp.
Cơ quan Lao động Liên bang Đức cũng lưu ý rằng khoản trợ cấp nhận được có thể chưa đủ cho toàn bộ chi phí nhà ở, ăn uống và sinh hoạt của từng trường hợp.
3. B1 LÀ MỘT MỐC QUAN TRỌNG TRONG LỘ TRÌNH CHUẨN BỊ
Đối với học viên Việt Nam, thử thách lớn nhất cũng có thể trở thành một lợi thế nếu được chuẩn bị tốt: tiếng Đức.
Theo cổng thông tin chính thức của Chính phủ Đức dành cho lao động quốc tế, visa Ausbildung thông thường yêu cầu trình độ tiếng Đức khoảng B1, trừ một số trường hợp cơ sở đào tạo đã kiểm tra khả năng ngôn ngữ hoặc có phương án chuẩn bị tiếng phù hợp.
Điều đó có nghĩa người học có thể bắt đầu chuẩn bị tiếng Đức ngay từ Việt Nam.
Nhưng B1 không nên được hiểu là:
“Có B1 là sang Đức sẽ giao tiếp tốt.”
Chứng chỉ và khả năng sử dụng ngôn ngữ thực tế là hai vấn đề liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Người học càng có nhiều cơ hội luyện nghe, nói, phản xạ và giao tiếp trước khi sang Đức thì càng có thêm nền tảng để thích nghi với lớp học và doanh nghiệp.
Chuẩn bị tiếng Đức từ Việt Nam giúp người học từng bước xây dựng nền tảng trước khi bước vào môi trường Ausbildung.
4. CÓ NHIỀU HƯỚNG NGHỀ ĐỂ TÌM HIỂU
Du học nghề Đức không đồng nghĩa với việc tất cả học viên cùng theo một ngành.
Tùy từng thời điểm, năng lực tiếng Đức, hồ sơ và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, ứng viên có thể tìm hiểu các chương trình thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như nhà hàng – khách sạn, ẩm thực, logistics, kỹ thuật, vận tải, chăm sóc sức khỏe và các nghề dịch vụ khác.
Điều này tạo thêm không gian lựa chọn cho học viên.
Nhưng cũng chính vì có nhiều ngành nên câu hỏi đầu tiên không nên là:
“Nghề nào có trợ cấp cao nhất?”
Mà nên là:
“Nghề nào phù hợp để mình theo đuổi trong nhiều năm?”
Một khoản trợ cấp hấp dẫn có thể khiến một chương trình nổi bật trong thời gian ngắn. Nhưng khả năng học nghề, thích nghi và phát triển lâu dài lại phụ thuộc nhiều vào sự phù hợp giữa con người – năng lực – nghề nghiệp – môi trường làm việc.
5. KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI CÓ THÀNH TÍCH HỌC TẬP “XUẤT SẮC” MỚI ĐƯỢC TÌM HIỂU AUSBILDUNG
Đây là một điểm rất đáng chú ý.
Trang thông tin chính thức của Chính phủ Đức cho biết về nguyên tắc không có giới hạn tuổi chung để bắt đầu một chương trình đào tạo nghề; ngay cả người đã có bằng đại học hoặc kinh nghiệm làm việc vẫn có thể tham gia Ausbildung. Tuy nhiên, từng chương trình, doanh nghiệp và diện visa cụ thể vẫn có thể đặt ra những yêu cầu riêng. Make It In Germany
Do đó, những bạn không lựa chọn đại học hoặc đã đi làm một thời gian vẫn có thể tìm hiểu Ausbildung nếu đáp ứng điều kiện của chương trình phù hợp.
Điều quan trọng là không nên hiểu thành:
“Học lực thế nào cũng đi được.”
Doanh nghiệp vẫn có thể xem xét hồ sơ, ngoại ngữ, động lực nghề nghiệp, khả năng giao tiếp và mức độ phù hợp của ứng viên.
6. NGƯỜI HỌC CÓ THỂ XÂY DỰNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP NGAY TRONG QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
Một lợi thế khác của Ausbildung nằm ở kinh nghiệm thực tế.
Sau ba năm học một nghề, giá trị mà học viên hướng đến không chỉ là một tấm bằng.
Đó còn là khoảng thời gian người học đã phải làm quen với môi trường doanh nghiệp, quy trình làm việc, đồng nghiệp, khách hàng và trách nhiệm nghề nghiệp.
Với một bạn trẻ Việt Nam bắt đầu hành trình ở một quốc gia mới, ba năm này cũng có thể là thời gian để phát triển thêm:
Tiếng Đức – nghề nghiệp – tính tự lập – khả năng thích nghi – kinh nghiệm sống quốc tế.
Đây mới là những giá trị nên được đặt cạnh câu chuyện về trợ cấp đào tạo.
7. SAU AUSBILDUNG VẪN CÓ CON ĐƯỜNG ĐỂ TIẾP TỤC LÀM VIỆC TẠI ĐỨC
Đây là lợi thế cần nói đúng và đủ, bởi rất dễ bị biến thành quảng cáo “học xong được định cư”.
Thực tế, người hoàn thành Ausbildung tại Đức có thể có những lựa chọn cư trú và làm việc tiếp theo nếu đáp ứng các điều kiện tương ứng.
Theo thông tin chính thức của Chính phủ Đức, người đã hoàn thành thành công chương trình đào tạo nghề tại Đức có thể đủ điều kiện xin giấy phép định cư sau hai năm làm việc tại Đức nếu đồng thời đáp ứng các yêu cầu pháp lý khác của diện này.
Như vậy, Ausbildung có thể mở ra một lộ trình nghề nghiệp và cư trú lâu dài, nhưng không phải cứ tốt nghiệp là tự động được định cư.
Sự khác biệt này rất quan trọng khi học viên và phụ huynh tìm hiểu chương trình.
8. ĐƯỢC CHUẨN BỊ TỪ VIỆT NAM LÀ MỘT LỢI THẾ RẤT LỚN
Có một lợi thế mà người học có thể chủ động tạo ra cho chính mình: thời gian chuẩn bị trước khi sang Đức.
Thay vì đợi đến ngày lên máy bay mới bắt đầu học cách thích nghi, học viên có thể chuẩn bị từ Việt Nam thông qua việc học tiếng Đức, luyện giao tiếp, tìm hiểu ngành nghề, văn hóa, tác phong làm việc và kỹ năng sống độc lập.
Ví dụ, một học viên dự định theo nghề nhà hàng – khách sạn có thể tìm hiểu trước môi trường phục vụ.
Một bạn lựa chọn Berufskraftfahrer có thể tìm hiểu đặc thù ngành vận tải.
Một bạn theo lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cần hiểu rõ hơn về tính chất công việc trước khi đưa ra quyết định.
Chuẩn bị càng thực tế, cú sốc khi chuyển sang một môi trường hoàn toàn mới càng có cơ hội được giảm bớt.
9. “NGƯỜI VIỆT CHĂM CHỈ” CÓ PHẢI LÀ MỘT LỢI THẾ?
Đây là câu thường xuất hiện trong các nội dung quảng bá, nhưng không nên biến thành một khẳng định chung cho tất cả người Việt.
Không phải cứ mang quốc tịch Việt Nam thì mặc nhiên sẽ được doanh nghiệp Đức đánh giá cao.
Điều doanh nghiệp nhìn thấy cuối cùng vẫn là một ứng viên cụ thể.
Bạn có đi học đúng giờ không?
Bạn có nghiêm túc với tiếng Đức không?
Bạn có chủ động khi không hiểu vấn đề không?
Bạn có chịu trách nhiệm với công việc của mình không?
Bạn có thực sự muốn theo nghề hay chỉ muốn tìm cách sang Đức?
Chính những điều đó mới biến những phẩm chất cá nhân thành lợi thế thực sự.
Gợi ý ảnh 3
Ảnh: Một học viên trẻ người Việt đang thực hành cùng đồng nghiệp/người hướng dẫn tại doanh nghiệp Đức.
Caption: Lợi thế thực sự không chỉ đến từ việc lựa chọn đúng chương trình mà còn đến từ cách mỗi học viên học tập, thích nghi và phát triển năng lực của mình.
Alt: Học viên Việt Nam thực hành nghề tại Đức
10. DU HỌC NGHỀ ĐỨC KHÔNG PHẢI CON ĐƯỜNG “DỄ” – NHƯNG CÓ NHỮNG ĐIỂM ĐÁNG ĐỂ NGƯỜI VIỆT TÌM HIỂU
Ausbildung có những đặc điểm hấp dẫn: học gắn với thực hành, một số chương trình có trợ cấp đào tạo, cơ hội tiếp xúc doanh nghiệp từ sớm và khả năng tiếp tục phát triển nghề nghiệp tại Đức sau khi hoàn thành đào tạo.
Nhưng đi cùng những thuận lợi đó là yêu cầu về tiếng Đức, visa, tài chính, khả năng thích nghi và trách nhiệm của người học.
Với công dân ngoài EU, trong đó có Việt Nam, để xin visa Ausbildung cần có một vị trí đào tạo cụ thể tại Đức, đáp ứng yêu cầu ngôn ngữ và chứng minh khả năng bảo đảm sinh hoạt theo quy định.
Vì vậy, câu hỏi không nên chỉ là:
“Người Việt có lợi thế khi Du học nghề Đức không?”
Mà nên hỏi thêm:
“Mình đã chuẩn bị đủ để biến những điều kiện thuận lợi đó thành lợi thế của chính mình chưa?”
Một chương trình tốt có thể mở ra cơ hội.
Một doanh nghiệp phù hợp có thể tạo ra môi trường để học nghề.
Nhưng tiếng Đức, kỹ năng, thái độ, tính kỷ luật và khả năng thích nghi vẫn là những thứ mỗi học viên phải tự xây dựng trong suốt hành trình.
KNP EDU – Khởi đầu từ Việt Nam, vươn ra thế giới.
